بارنامه چیست، کاربرد بارنامه در چیست و انواع بارنامه کدامند؟

بارنامه چیست؟

بارنامه سند قرارداد حمل رسید دریافت كالا و سند مالكیت آن است. علاوه بر آن بارنامه سندی است كه زمان ادعای خسارت از بیمه می تواند به عنوان پشتوانه مورد استفاده واقع شود، بارنامه قابل انتقال به غیر بوده و مالکیت کالا را نشان می دهد.

بارنامه حاوی اطلاعاتی از قبیل مشخصات ظاهری کالا از قبیل تعداد بسته ها، شماره و علامت آن ها، وزن با ظرف و گاهی نیز وزن خالص یا مقدار و نوع کالا طبق آنچه فرستنده اظهار کرده است.

بارنامه قابل معامله و غیر قابل معامله:

بارنامه ها اگر از نوع Negotiable باشد، یعنی قابل معامله و انتقال است و هر کس آن را داشته باشد مالک کالا شناخته می شود. اگر از نوع Non-negotiable  باشد، یعنی غیرقابل معامله و انتقال به دیگری بوده و معمولا پشت نویسی شده و تنها یک مالک دارد که نام او ذکر شده است.

انواع بارنامه:

با توجه به این که کالاهای مختلف، با وسایل گوناگون حمل می‌شود، از بارنامه‌ های متفاوتی استفاده می‌ شود، یعنی نوع بارنامه با توجه به نوع وسیله مورد استفاده تعیین می شود.

رایج ترینبارنامه ها عبارتند از:

• بارنامه دریایی: Ocean Bill of Lading

بارنامه دریایی سندی است که توسط شرکت کشتیرانی و یا نماینده آن، درمقابل دریافت کالا جهت حمل صادر می گردد. این نوع بارنامه سند مالکیت کالا به شمار رفته و قابل معامله است

• بارنامه چارتر: Charter Party Bill Of Ladingزمانی که کشتی توسط شخص یا شرکتی (CHARTERR)، جهت حمل کالا اجاره شود، بارنامه صادره را بارنامه چارتر می گویند. به عبارت دیگر بارنامه چارتر بارنامه ای دربست است. البته بر اساس مقررات متحد الشکل اعتبارات اسنادی، بانکها در صورتی بارنامه چارتر یا دربست را می پذیرند که این امر به صراحت در شرایط اعتبار مجاز شده باشد.

• بارنامه حمل سراسری: Trough B/L

  وقتی برای انتقال كالا از مبدأ به مقصد لازم است از حداقل دو نوع وسیله حمل استفاده شود مانندكشتی-كامیون یا كشتی – قطار یا كامیون – هواپیما و …، اولین شركت حمل كننده اقدام به صدور بارنامه سراسری نموده و خود او ترتیب سایر وسایل حمل تا مقصد را می دهد. این نوع بارنامه که به بارنامه حمل سراسری معروف است، قابل معامله و انتقال است.

• بارنامه حمل مركب فیاتا: ( B. L فدراسیون بین المللی اتحادیه های شركت های فورواردر)

  اتحادیه بین المللی کارگزاران بار،  آن را به منظور استفاده عاملین حمل و نقل مرکب تنظیم کرده است. بارنامه فیاتا می تواند به صورت بارنامه دریایی نیز صادر شود. بارنامه فیاتا حاوی آرم سازمان فیاتا و اتاق بازرگانی بین المللی است.

  بارنامه حمل مرکب چند وجهی فیاتا مهم‌ترین سندی است که فیاتا در اختیار اعضای خود قرار داده است. این نوع بارنامه، سندی است قابل معامله و دال بر تحویل کالا و حمل آن با استفاده از وسایل مختلف حمل از مبدأ تا مقصد تعیین شده.

  در فیاتا  مواردی به عنوان مفاد و شرایط ذکر شده است که فورواردر در قبال آن ها مسئولیت دارد. از جمله:

  ۱-فورواردر مسئول عملکرد و غفلت اشخاصی است که از خدمات آنها جهت اجرای قرارداد بر اساس بارنامه استفاده می‌کند.

  ۲-مسئولیت و تعهد فراهم آوردن وسایل اجرای کامل حمل از محل دریافت تا محل تحویل کالا، طبق مندرجات بارنامه، با فورواردر و به نام او خواهد بود.

  • بارنامه هوایی: Air way Bill

    راهنامه یا بارنامه هوایی، معمولا در ۱۲ نسخه صادر شده که ۳ نسخه اصلی آن از نظر تجارتی مهم بوده و بقیه نسخ آن برای قسمت‌ های داخلی شرکت هواپیمائی به کار برده می‌ شود. این نوع بارنامه باید ممهور به مهر شرکت هواپیمائی و شامل اطلاعات مربوط به تاریخ پرواز و شماره پرواز باشد. این نوع بارنامه قابل معامله نیست.

    ۳ نسخه اصلی در بارنامه هوایی عبارتند از:

    الف: نسخه اصلی اول برای شرکت حمل کننده یا صادر کننده .FOR CARRIER

    ب: نسخه اصلی دوم برای گیرنده کالا FOR CONSIGNEE

    ج: نسخه اصلی سوم برای فرستنده کالا .FOR SHIPPER